تشخیص عدد اول

عدد اول عدد طبیعی بزرگ‌تر از ۱ است که فقط بر ۱ و خودش بخش‌پذیر باشد؛ ۹۷ اول است، اما ۹۱ نه، چون ۹۱ = ۷ × ۱۳. عدد را بنویسید تا اول بودنش، تجزیه به عامل‌های اول و نزدیک‌ترین عددهای اول را ببینید؛ یا عددهای اول یک بازه را فهرست کنید.

چه می‌خواهید؟
۹۱ = ⁦۷ × ۱۳⁩

اول نیست

  • نزدیک‌ترین عددهای اول: قبلی ۸۹ و بعدی ۹۷

راه‌حل گام‌به‌گام

  1. کوچک‌ترین عدد اولی که عدد بر آن بخش‌پذیر است: ۹۱ ÷ ۷ = ۱۳ ، بی‌باقی‌مانده؛ پس اول نیست.
  2. تقسیم‌های پی‌درپی بر عامل‌های اول، تا به ۱ برسیم: ۹۱ ÷ ۷ = ۱۳ ، ۱۳ ÷ ۱۳ = ۱
  3. تجزیه به عامل‌های اول: ۹۱ = ۷ × ۱۳
  4. تعداد مقسوم‌علیه‌ها، از ضرب توان‌ها به‌علاوهٔ یک: (۱ + ۱) × (۱ + ۱) = ۴
با ماشین‌حساب گوشی
۹۱÷۷=۱۳
در اکسل (صفر یعنی اول است)
=SUMPRODUCT(--(MOD(91,ROW(INDIRECT("2:"&INT(SQRT(91)))))=0))

چطور بفهمیم عددی اول است؟

عدد را بر عددهای اول ۲، ۳، ۵، ۷، … تقسیم کنید، فقط تا جذر خودش. اگر هیچ‌کدام بی‌باقی‌مانده تقسیم نکرد، عدد اول است.

مثال: √۹۷ ≈ ۹٫۸۴۹؛ ۹۷ بر ۲، ۳، ۵ و ۷ بخش‌پذیر نیست، پس اول است. اما ۹۱ بر ۷ بخش‌پذیر است.

میان‌برها: عدد زوج (جز ۲) اول نیست؛ اگر جمع رقم‌ها بر ۳ بخش‌پذیر باشد، عدد هم هست؛ عددی که به ۰ یا ۵ ختم شود (جز ۵) بر ۵ بخش‌پذیر است.

تجزیه به عوامل اول

عدد را پشت سر هم بر کوچک‌ترین عدد اولی که بخش‌پذیر است تقسیم کنید تا به ۱ برسید؛ مقسوم‌علیه‌ها، عامل‌های اول‌اند.

مثال: ۳۶۰ = ۲³ × ۳² × ۵. تعداد مقسوم‌علیه‌هایش از ضرب توان‌ها به‌علاوهٔ یک به دست می‌آید: (۳ + ۱) × (۲ + ۱) × (۱ + ۱) = ۲۴.

اعداد اول ۱ تا ۱۰۰

۲۵ عدد اول تا ۱۰۰ هست:

۲، ۳، ۵، ۷، ۱۱، ۱۳، ۱۷، ۱۹، ۲۳، ۲۹، ۳۱، ۳۷، ۴۱، ۴۳، ۴۷، ۵۳، ۵۹، ۶۱، ۶۷، ۷۱، ۷۳، ۷۹، ۸۳، ۸۹، ۹۷

پرسش‌های پرتکرار

آیا ۱ عدد اول است؟

نه؛ عدد اول دقیقاً دو مقسوم‌علیه دارد (۱ و خودش) و ۱ فقط یکی دارد. ۱ نه اول است و نه مرکب.

کوچک‌ترین عدد اول چیست؟

۲؛ تنها عدد اول زوج.

تا چه عددی را می‌سنجد؟

اول بودن و تجزیه تا کمتر از هزار هزار میلیارد (۱۵ رقم)، و فهرست بازه‌هایی تا صد هزار عدد پشت سر هم، تا هزار میلیارد.