محاسبه فاکتوریل

n فاکتوریل (n!) یعنی ضرب همهٔ عددهای ۱ تا n؛ مثلاً 10! = ۳٬۶۲۸٬۸۰۰. فاکتوریل هر عدد تا ۱۰۰۰ را دقیق، با همهٔ رقم‌ها، تعداد رقم‌ها و صفرهای انتهایی ببینید.

⁦۱۰!⁩ برابر است با

۳٬۶۲۸٬۸۰۰

به حروفسه میلیون و ششصد و بیست و هشت هزار و هشتصد

  • ⁦۱۰!⁩ عددی ۷ رقمی است و به ۲ صفر ختم می‌شود.

راه‌حل گام‌به‌گام

  1. ۱۰ فاکتوریل یعنی ضرب همهٔ عددهای ۱ تا ۱۰: ۱۰! = ۱۰ × ۹ × ۸ × ۷ × ۶ × ۵ × ۴ × ۳ × ۲ × ۱ = ۳٬۶۲۸٬۸۰۰
  2. یا با فاکتوریل عدد قبلی: ۱۰! = ۱۰ × ۹! = ۱۰ × ۳۶۲٬۸۸۰
  3. صفرهای انتهایی، با شمردن عامل‌های ۵ (هر ۵ با یک ۲ یک صفر می‌سازد): ⌊۱۰ ÷ ۵⌋ = ۲
با ماشین‌حساب گوشی
۱۰x!=۳٬۶۲۸٬۸۰۰
در اکسل
=FACT(10)

فاکتوریل چیست و چه کاربردی دارد؟

n! = n × (n − 1) × … × 2 × 1 و 0! = 1

مثال: 5! = 5 × 4 × 3 × 2 × 1 = ۱۲۰، و چون 5! = 5 × 4!، از 4! = ۲۴ هم به همان می‌رسید.

فاکتوریل تعداد ترتیب‌های ممکن است: ۵ کتاب را به ۱۲۰ ترتیب می‌شود در قفسه چید. در جایگشت، ترکیب و احتمال همه‌جا پیدایش می‌شود. خیلی تند بزرگ می‌شود: 100! عددی ۱۵۸ رقمی و 1000! حدود ۴٫۰۲۳ × ۱۰^۲۵۶۷ است.

تعداد صفرهای انتهای فاکتوریل

هر صفر انتهایی از یک ۲ و یک ۵ می‌آید و ۲ همیشه بیشتر است؛ پس فقط عامل‌های ۵ را بشمارید:

⌊n ÷ 5⌋ + ⌊n ÷ 25⌋ + ⌊n ÷ 125⌋ + …

مثال: 100! به ۲۰ + ۴ = ۲۴ صفر ختم می‌شود و 1000! به ۲۴۹ صفر.

پرسش‌های پرتکرار

چرا فاکتوریل صفر برابر ۱ است؟

چون n! = n × (n − 1)! برای n = ۱ باید 1! = 1 × 0! بدهد، پس 0! = 1. از نگاه شمارش هم صفر چیز را فقط به یک ترتیب (هیچ کاری) می‌شود چید.

فاکتوریل عدد منفی یا اعشاری چیست؟

فاکتوریل فقط برای عددهای صحیح نامنفی تعریف شده است. برای اعشاری، تابع گاما در ریاضیات پیشرفته به کار می‌رود که این ابزار حساب نمی‌کند.

فاکتوریل را در اکسل چطور حساب کنم؟

با =FACT(10). اکسل فقط ۱۵ رقم اول را دقیق نگه می‌دارد و بعد از 170! خطا می‌دهد؛ این‌جا تا 1000! همهٔ رقم‌ها دقیق است.