محاسبه درصد شیب

فرمول محاسبه درصد شیب

درصد شیب = اختلاف ارتفاع ÷ طول افقی × ۱۰۰

هر دو طول باید یک واحد داشته باشند. برای رمپ ۱ متر در ۱۲ متر: 1 ÷ 12 × 100 ≈ ۸٫۳۳%. زاویه را با آرک‌تانژانت همان نسبت می‌گیرید: arctan(1 ÷ 12) ≈ ۴٫۷۶°، و نسبت ⁦۱ : ۱۲⁩ هم یعنی ۱ واحد ارتفاع در ۱۲ واحد طول افقی.

طول افقی، نه طول روی شیب. اگر متر را روی خود سطح شیب‌دار کشیده‌اید، طول افقی را از فیثاغورس بگیرید؛ در ماشین‌حساب «روی سطح شیب» را بزنید. برای ۳ متر ارتفاع در ۵۰ متر طول روی زمین، طول افقی ۴۹٫۹۱ متر و شیب ۶٫۰۱ درصد است؛ در شیب‌های کم این دو تقریباً یکی‌اند.

تبدیل درصد شیب به درجه

درصد و درجه خطی با هم بالا نمی‌روند: زاویه، آرک‌تانژانتِ درصد تقسیم بر ۱۰۰ است و برعکس، درصد همان تانژانت زاویه ضرب در ۱۰۰. شیب ۴۵ درجه همان ۱۰۰ درصد است و شیب تندتر از ۴۵ درجه بیش از ۱۰۰ درصد می‌شود.

شیب رمپ، بام، زمین و لوله فاضلاب

رمپ و سطح شیب‌دار: طول افقی لازم = ارتفاع × ۱۰۰ ÷ درصد شیب. برای بالا رفتن ۰٫۶ متر با شیب ۸٫۳۳ درصد، رمپ ۷٫۲ متر طول افقی می‌خواهد. سقف مجاز شیب رمپ پارکینگ و سطح شیب‌دار ویژهٔ افراد دارای معلولیت را مقررات ملی ساختمان و ضوابط شهرسازی تعیین می‌کنند؛ عدد را از متن رسمی و ضابطهٔ شهرداری محل بگیرید.

شیب بام: شیب بام را گاهی با درجه و گاهی با نسبت می‌گویند. بام ۳۰ درجه ۵۷٫۷۴ درصد شیب دارد و بام «۱ به ۳» ۳۳٫۳۳ درصد و ۱۸٫۴۳ درجه.

شیب زمین بین دو نقطه: ارتفاع دو نقطه را از نقشه یا GPS بخوانید و فاصلهٔ افقی‌شان را بنویسید. از ارتفاع ۱۲۵۰ به ۱۲۳۸ متر در ۴۰۰ متر فاصله، شیب -۳ درصد (سرپایینی) است.

لوله فاضلاب و ناودان: درصد شیب همان سانتی‌متر افت در هر متر است؛ لولهٔ ۱۵ متری با شیب ۲ درصد، ۳۰ سانتی‌متر افت دارد. شیب لوله را گاهی «در هزار» می‌گویند: ۲ درصد یعنی ۲۰ در هزار، یا ۲۰ میلی‌متر در هر متر.