اعتبارسنجی کد ملی

الگوریتم رقم کنترل کد ملی

1. نُه رقم اول را از چپ به ترتیب در ۱۰، ۹، ۸ … تا ۲ ضرب کنید و حاصل‌ها را جمع بزنید.
2. باقی‌ماندهٔ این جمع بر ۱۱ را پیدا کنید.
3. اگر باقی‌مانده کمتر از ۲ است، رقم کنترل خودِ باقی‌مانده است؛ وگرنه رقم کنترل ۱۱ منهای باقی‌مانده است.
4. اگر رقم دهم کد با رقم کنترل یکی باشد، کد معتبر است.

مثال برای ۱۲۳۴۵۶۷۸۹۰: ۱×۱۰ + ۲×۹ + ۳×۸ + ۴×۷ + ۵×۶ + ۶×۵ + ۷×۴ + ۸×۳ + ۹×۲ = ۲۱۰، باقی‌ماندهٔ تقسیم بر ۱۱ می‌شود ۱ و چون کمتر از ۲ است، رقم کنترل باید ۱ باشد؛ رقم آخر کد ۰ است، پس کد معتبر نیست.

در اکسل، برای کدی که در A2 نوشته شده (به صورت متن، تا صفرهای اولش نیفتد): =MOD(SUMPRODUCT(--MID(A2,ROW($1:$9),1),11-ROW($1:$9)),11) باقی‌مانده را می‌دهد.

این بررسی چه چیزی را نشان نمی‌دهد؟

رقم کنترل فقط اشتباه تایپی را می‌گیرد؛ مثلاً اگر یک رقم اشتباه نوشته شود، رقم کنترل دیگر جور درنمی‌آید. معتبر بودن ساختار یعنی کد ممکن است درست باشد، نه این‌که صادر شده یا مال شخص خاصی است. برای استعلام واقعی باید از سامانه‌های رسمی ثبت احوال استفاده کرد.

اگر فرمی کد ملی شما را نمی‌پذیرد، شاید رقم‌ها فارسی‌اند و فرم فقط رقم انگلیسی می‌شناسد. تبدیل اعداد فارسی به انگلیسی را امتحان کنید.